२०७३ मा सुरु भएको पुरस्कार शृंखलाले अभिनयदेखि प्राविधिक विधासम्मलाई समेट्दै सात पूरा संस्करणको अभिलेख बनाएको छ; आठौँ संस्करणको सम्पन्नता भने अझै सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट छैन।
काठमाडौं । नेपाली चलचित्रका निजी क्षेत्रका पुरस्कारमध्ये सिने सर्कल अवार्डले २०७३ सालदेखि आफ्नो छुट्टै यात्रा बनाएको छ। सिनेमा सर्कल नेपालले आयोजना गर्दै आएको यो पुरस्कार शृंखलाको पहिलो समारोह सन् २०१६ सेप्टेम्बर ७ मा काठमाडौंको नेपाल आर्मी अफिसर्स क्लबमा “LG Film Awards” नाममा भएको थियो। पछिल्ला वर्षमा “LG Cine Circle Awards” र “Cine Circle Awards” नाम प्रयोग भए पनि आयोजकको अभिलेखले यसलाई एउटै पुरस्कार शृंखलाका रूपमा राखेको छ।
पहिलो संस्करणमा ‘पशुपति प्रसाद’ उत्कृष्ट चलचित्र घोषित भयो। दीपेन्द्र के. खनालले उत्कृष्ट निर्देशक, दयाहाङ राईले उत्कृष्ट अभिनेता र नम्रता श्रेष्ठले उत्कृष्ट अभिनेत्रीको पुरस्कार पाए। माइरिपब्लिकाका अनुसार बलिउड अभिनेता शत्रुघ्न सिन्हा प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी थिए भने तत्कालीन उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन र नेपालका लागि भारतीय राजदूत रञ्जित रायले कार्यक्रम उद्घाटन गरेका थिए। सोही समारोहमा अभिनेत्री करिश्मा मानन्धरलाई लामो योगदानका लागि सम्मान गरिएको थियो।
२०७४ को संस्करणमा ‘जात्रा’ले धेरै विधामा प्रभाव जमायो। अनलाइनखबरले उक्त समारोहमा विपिन कार्की र वर्षा राउत उत्कृष्ट अभिनयतर्फ पुरस्कृत भएको तथा ‘जात्रा’ले निर्देशकसहित विभिन्न विधामा पुरस्कार जितेको उल्लेख गरेको छ। यही वर्ष माला सिन्हा र सी.पी. लोहानीलाई सम्मान गरिएको थियो। उनीहरूलाई तत्कालीन उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनको उपस्थितिमा सम्मान गरिएको समाचार सार्वजनिक छ।
२०७५ को संस्करणले अन्तर्राष्ट्रिय अतिथिको उपस्थितिका कारण पनि चर्चा पायो। बलिउड अभिनेता गोविन्दा आफ्नी छोरी टिना आहुजासहित काठमाडौं आएका थिए। त्यस वर्षको मनोनयन सार्वजनिक गर्दा २३ विधा समेटिएको र पर्दापछाडिका प्राविधिक कामलाई पनि पुरस्कार संरचनामा राखिएको सार्वजनिक रिपोर्टमा देखिन्छ।
२०७६ मा आयोजकले अर्को संस्करणका लागि आवेदन खुला गरेको घोषणा गरेको थियो। रातोपाटीको समाचारमा २२ विधा र २०७५ सालभित्र प्रदर्शन भएका चलचित्रले निःशुल्क सहभागिता जनाउन सक्ने उल्लेख छ। तर उक्त वर्षको छुट्टै सम्पन्न समारोहको स्पष्ट स्वतन्त्र समाचार अभिलेख अहिले सहज रूपमा भेटिँदैन। यही कारण इतिहास लेख्दा “घोषणा भएको” र “समारोह सम्पन्न भएको” तथ्य छुट्याउनुपर्ने हुन्छ।
कोरोना महामारीपछि पुरस्कारको समयतालिका फेरियो। २०८० वैशाखमा तीन वर्षका अवार्ड एकैपटक प्रदान गरिएको अनलाइनखबरले जनाएको छ। ‘महापुरुष’ले २०७९, ‘आमा’ले २०७८ र ‘गोपी’ले २०७७ सालका लागि उत्कृष्ट चलचित्रको पुरस्कार जिते। समारोहमा उपराष्ट्रपति रामसहाय प्रसाद यादवले विजेतालाई पुरस्कार प्रदान गरेका थिए। यस संयुक्त समारोहले महामारीका कारण रोकिएको चक्रलाई पुनः चलायमान बनाएको देखिन्छ।
पछिल्लो स्पष्ट रूपमा पुष्टि भएको पूरा संस्करण २०८० को सातौँ सिने सर्कल अवार्ड हो, जुन ३१ मे २०२४ मा नेपाल आर्मी अफिसर्स क्लबमा सम्पन्न भयो। ‘दिमाग खराब’ले उत्कृष्ट चलचित्रसहित पाँच विधामा पुरस्कार जित्यो। निश्चल बस्नेत उत्कृष्ट निर्देशक, स्वस्तिमा खड्का उत्कृष्ट अभिनेत्री र सौगात मल्ल उत्कृष्ट अभिनेता बने। वरिष्ठ दृश्य सम्पादक नरेन्द्र खड्का र मेकअप कलाकार अशोक रोक्कालाई जनही ५१ हजार रुपैयाँसहित दीर्घ साधना सम्मान प्रदान गरिएको थियो।
त्यस समारोहको निर्णायक सूचीमा चलचित्र कलाकार संघका अध्यक्ष मोहन निरौला, संगीतकार सुरेश अधिकारी, द्वन्द्व निर्देशक एन.बी. महर्जन, निर्देशक तथा आयोजक संस्थाका प्रमुख दिनेश डी.सी. र पत्रकार कृष्ण भट्टराईको नाम सार्वजनिक भएको थियो। आयोजककै प्रमुख निर्णायकमा रहनु स्वतन्त्रता र हित-संघर्षको दृष्टिले बहसयोग्य विषय हो; भविष्यका संस्करणमा निर्णायकको संलग्नता, स्वार्थ घोषणा र मतगणना प्रक्रियाबारे अझ स्पष्ट सार्वजनिक विवरणले विश्वसनीयता थप्न सक्छ।
२०८२ साउनमा अर्को सिने सर्कल अवार्ड भदौ २६ मा गर्ने र २५ विधामा पुरस्कार प्रदान गर्ने घोषणा सार्वजनिक भएको थियो। तर हालसम्म उपलब्ध स्वतन्त्र समाचार र आयोजकको सार्वजनिक अभिलेखले सातौँ संस्करणपछिको सम्पन्न समारोहलाई स्पष्ट रूपमा पुष्टि गरेको देखिँदैन। आयोजकको साइटले पनि २०८० लाई “पछिल्लो पूरा भएको संस्करण” मानेको छ। त्यसैले इतिहासको सुरक्षित निष्कर्ष यही हो—सिने सर्कल अवार्डको शृंखला २०७३ मा सुरु भयो र २०८० सम्म सात पूरा संस्करणको सार्वजनिक अभिलेख उपलब्ध छ।
एक दशक लामो यात्रामा यसको पहिचान केवल कलाकारका मुख्य विधाबाट बनेको छैन। पोस्टर, ट्रेलर, स्टन्ट, भीएफएक्स, ध्वनि र अन्य पर्दापछाडिका कामलाई पुरस्कार संरचनामा ल्याउने प्रयास, उपराष्ट्रपतिको आतिथ्य, अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारको उपस्थिति र दीर्घ साधना सम्मान यसको इतिहासका उल्लेखनीय पक्ष हुन्। अब यसको अर्को चरण प्रतिष्ठाको दाबीभन्दा बढी तथ्य, संस्करणगत अभिलेख, खुला डेटा र पारदर्शी छनोट प्रक्रियाबाट तय हुनेछ।
